Jozef Karika – Pętla

Autor Szczeliny – którą osobiście uważam za najlepszą powieść grozy, jaką kiedykolwiek czytałem – tym razem zabiera czytelników do Szkocji w czasach tuż przed pandemią. Akcja koncentruje się wokół tajemniczego kalejdoskopu. Ten na pozór niewinny przedmiot okazuje się śmiertelnie niebezpieczny i powoduje, że wokół każdej osoby, która ma z nim kontakt, zaciska się tytułowa pętla. Karika prowadzi fabułę z punktu widzenia trzech postaci, których losy się zazębiają. I tutaj zaczynają się pierwsze problemy. Niestety, bohaterowie ci napisani są po prostu nierówno. Najmniej widoczne jest to w przypadku Douga, rodowitego Szkota, który okazuje się zarazem najbardziej sympatyczny. Trudno jednak to samo powiedzieć o Eryku i Annie: ten pierwszy to typowy cham i prostak, ta druga zaś dysponuje życiem psychicznym ograniczonym do stanu zakochania. Co gorsza, każda z tych postaci mówi w bardzo podobny sposób, przez co różnice między nimi jeszcze bardziej się zacierają. Nierówno wypada także sama fabuła. Najlepiej czyta się pierwszą połowę, w której jest jeszcze jakaś tajemnica, a do tego Karice udało się świetnie wykreować klimat Edynburga. (Być może mam takie wrażenie, bo miasto odwiedziłem na trzy miesiące przed opisywanymi przez autora wydarzeniami.) Niestety, w drugiej połowie wiemy już dosłownie wszystko, autor zaś nie wprowadza żadnych zwrotów akcji, powtarzając te same sceny, opisywane z innego punktu widzenia. Nie trzeba mówić, że dla napięcia jest to rozwiązanie zabójcze – nie może zatem dziwić, że zakończenie zostawia czytelnika z poczuciem rozczarowania. Tym razem na plus należy natomiast zaliczyć brak wyraźny wtrętów filozoficznych: teoria wiecznego powrotu, którą Karika wziął zapewne od Friedricha Nietzschego (ale ma swe źródła w gnozie, a wcześniej w metafizyce stoików), jest jedynie tłem, nie zaś – jak w nieszczęsnym Wietrze – sednem. Nie zmienia to jednak faktu, że Pętla to powieść po prostu przeciętna: dobra w zamyśle, gorsza w wykonaniu, a słaba – w prowadzeniu akcji.