Menu Zamknij

Tag: Anna Kowalska

Dzienniki 1927-1969

Anna Kowalska, Dzienniki 1927-1969. Gorycz codzienności

Dzienniki Anny Kowalskiej wydają się wręcz predestynowane do sukcesu. Ich autorką jest pisarka znana ze stylu powściągliwego, wręcz chłodnego, a same zapiski obejmują lata niezwykle ciekawe – dwudziestolecie międzywojenne we Lwowie, wojenną tułaczkę, wreszcie okres stalinowski, a następnie tzw. odwilż. Niestety, ani historii, ani pięknej literatury nie ma tu zbyt wiele. 

Jakiś czas temu, przy okazji omawiania Opowiadań greckich, pisałem że Anna Kowalska – ta od Dąbrowskiej, jak głosi tytuł wydanej biografii lwowskiej literatki – to postać niesłusznie zapomniana. Wśród wielu czynników winę za ten stan rzeczy ponosi między innymi fakt, że po jej śmierci ukazało się zaledwie jedno wznowienie jej dzieł. W rezultacie od lat 70. twórczość Kowalskiej pozostaje praktycznie martwa. Rok 2008 przyniósł pod tym względem istotną zmianę – wtedy bowiem ukazały się długo oczekiwane dzienniki pisarki.

Opowiadania greckie

Anna Kowalska, Opowiadania greckie. Zamyślony Anakreont

Stereotypowe postrzeganie polskiej literatury wydawanej tuż po wojnie polega na odczytywaniu jej przez pryzmat polityki. A przecież wśród powieści o partyzantach czy tzw. produkcyjniaków wiele było książek, które nie tylko nie dotykały bieżących wydarzeń, ale też mogłyby bez problemu ukazać się przed rokiem 1939. Jednym z takich przykładów są właśnie Opowiadania greckie Anny Kowalskiej. 

Kto dziś pamięta o twórczości Anny Kowalskiej? Nie jest to – niestety – pytanie retoryczne. Choć jej nazwisko pojawia się niekiedy w rozważaniach nad literaturą polską ubiegłego stulecia, to najczęściej występuje w kontekście trwającej ponad dwie dekady przyjaźni z Marią Dąbrowską. Być może twórczość zmarłej w roku 1969 literatki zgłębia się jeszcze w salach seminaryjnych niektórych uniwersytetów, słuszna wydaje się jednak konstatacja, że wśród przeciętnych odbiorców nazwisko Kowalskiej nie wywołuje żadnych skojarzeń.