Menu Zamknij
Wspomnienia o Janie Lechoniu

Paweł Kądziela – Wspomnienia o Janie Lechoniu

W 50. rocznicę śmierci Jana Lechonia wydawnictwo „Więź” przygotowało szereg publikacji poświęconych poecie. Jedną z nich jest zbiór wspomnień pod redakcją Pawła Kądzieli. Redaktor dokonał kapitalnego wyboru tekstów, dających możliwie szeroki ogląd na postać autora Karmazynowego poematu. Są tu zarówno teksty opublikowane w kraju w czasach powojennych – a więc programowo bardziej krytyczne – jak również te pisane na obczyźnie, przede wszystkim przez bliskich przyjaciół poety. Trafiają się tu jednak nie tylko wspomnienia kolegów po piórze, ale również znajomych ze szkoły i rodziny. Całość ułożono w kluczu chronologicznym, przy czym szczególny nacisk Kądziela położył na okres nowojorski, zwłaszcza ostatnie miesiące i tygodnie życia Lechonia. Największym być może sukcesem publikacji jest to, że istotnie pozwala ona zrozumieć postać pochodzącego z Warszawy artysty: jego zgryźliwy humor, snobizm, neurotyczność, skłonność do depresji, a zarazem wielki, nazbyt szybko rozwinięty talent. I choć w tomie mogłoby się znaleźć jeszcze kilka tekstów – w tym z pewnością ciekawy list, jaki Kazimierz Wierzyński wysłał do Mieczysława Grydzewskiego tydzień po samobójczej śmierci ich wspólnego przyjaciela – to Wspomnienia o Janie Lechoniu stanowią wielopłaszczyznowy, barwny portret jednego z najważniejszych literatów XX wieku. Dla fanów pisarza jest to pozycja obowiązkowa.

Autor: Paweł Kądziela
Gatunek: literatura faktu
Wydawnictwo: Więź
Rok wydania: 2006
8
Bardzo dobra
Bar na Viktorii

Leszek Dawid – Bar na Viktorii

Dwójka bezrobotnych – Piotr i Marek – porzuca rodzinne strony i udaje się na emigrację do Wielkiej Brytanii. Szybko okazuje się, że życie na obczyźnie nie jest usłane różami, a dobrze płatna praca nie czeka na każdym rogu. Wielokrotnie nagradzany dokument Dawida nie bez powodu zdobył uznanie, utrwalił bowiem w czasie obraz naszego kraju, który – całe szczęście – należy już do przeszłości: biedę, brak perspektyw, bezrobocie oraz młodych jeszcze ludzi, którzy pragną żyć inaczej i walczą o swoje marzenia. Ten naturalnie zarysowany konflikt między szarą codziennością a aspiracjami sprawia, że film sytuuje się pomiędzy dokumentem a fabułą, łącząc zalety obu gatunków – autentyzm i wciągającą historię. Nie mniej sugestywnie odwzorowane zostają realia życia w Wielkiej Brytanii: mieszkanie kątem u znajomych, bezskuteczne poszukiwanie zatrudnienia, a przede wszystkim bezustanna walka z plagą oszustów, którzy na każdym kroku próbują dorobić się kosztem rodaków. Dla osób, które nie pamiętają ani szarzyzny początku lat dwutysięcznych, ani realiów podróży po Europie w czasach przed dołączeniem Polski do UE, Bar na Viktorii to pozycja obowiązkowa. Dla tych zaś nieco starszych: bezkompromisowe przeniesienie do czasów, o których całe szczęście pamięta się coraz mniej.

Reżyseria: Leszek Dawid
Gatunek: dokumentalny
Kraj produkcji: Polska
Rok: 2003
8
Bardzo dobry
Szansa

Feliks Falk, Szansa. Szkoła straconych szans

Trudno dociec, co decyduje o tym, że jedne filmy cieszą się nieśmiertelnością, inne natomiast nikną pod warstwą kurzu i patyny, czekając na ponowne odkrycie. Niekiedy przyczyną rzeczywiście okazują się mierne walory artystyczne, niesatysfakcjonująca fabuła czy fatalna realizacja. Na ogół jednak czynnikiem decydującym o zapisaniu się w historii lub przepadnięciu w jej odmętach jest ślepy traf.

Ciotka Hitlera

Michał Rogalski – Ciotka Hitlera

Film stworzony w ramach trzyodcinkowego cyklu Kto ratuje jedno życie, ten ratuje cały świat. Pracujący na Wiśle piaskarz Leon wyławia z wody żydowską kobietę z córką. Mimo terroryzujących okolicę Niemców, decyduje się dać im schronienie. Film Rogalskiego, podobnie jak inne produkcje z serii, ma charakter bardzo kameralny, ocierający się wręcz o dobre przedstawienie Teatru TV.

Tuwim. Wylękniony bluźnierca

Mariusz Urbanek, Tuwim. Wylękniony bluźnierca. Poeta, którego uwiódł komunizm

Czytanie poetów nie jest dziś w modzie. I choć być może nigdy nie było, to obecnie liryka kojarzy się niemal wyłącznie ze szkołą, w której dociekania „co poeta miał na myśli?” zastępują znacznie bardziej zasadne pytanie „co poeta chce powiedzieć mnie?”. Nic zatem dziwnego, że – jak zauważała Wisława Szymborska – tylko niektórzy lubią poezję.

Circus Maximus

Bartosz Kulas – Circus Maximus

Bohaterami filmu są artyści niewielkiego cyrku borykającego się z problemami finansowymi. Pewnego dnia dyrektor trupy wpada na pomysł mający być ostatnią próbą uratowania przedsięwzięcia: wymyśla nieistniejącego sponsora, by zmobilizować cyrkowców do wytężonej pracy. Do obsady włącza on nawet – pozostającą do tej pory za kulisami – kaleką dziewczynę, marzącą o karierze na arenie.

Polscy pisarze w cieniu Stalina

Piotr Kitrasiewicz – Polscy pisarze w cieniu Stalina

Autor przybliża sylwetki czterech literatów, którzy współpracowali – mniej lub bardziej ochoczo – ze stalinowskim reżimem: są to Władysław Broniewski, Julian Tuwim, Konstanty Ildefons Gałczyński i Tadeusz Boy-Żeleński. Kitrasiewiecz umiejętnie nawiązuje do faktów biograficznych, by wyjaśnić, dlaczego omówieni przez niego pisarze dali się uwieść zbrodniczemu systemowi.